Öz oðuz boyundan gelen köylülerimiz Orta Asya'dan kendileri ile birlikte taþýdýklarý ve Anadolu'ya yaydýklarý geleneklerimizden biri olup kýþýn yarý olduðunu ve köylülerin kendi yiyecekleri ve hayvanlarýnýn yemlerini buna göre belirledikleri eðer kýþ iyi giderse memnunluklarýný dile getirirler. Bu etkinlik köylülerimizin barýþ içinde yaþamasýný ve sosyal bir gelenek olarak bunun iþbirliði içinde sürdürülmesini saðlamaktadýr. Kýþ mevsimi genellikle 90 gün olarak hesaplanýr. Ancak miladi takvim deðil de hicri takvime göre yada son hesap diye adlandýrýlýr. 13 Aralýk - 13 Mart arasýdýr. Kýþ yarý Ocak ayýnýn son haftasý gerçekleþtirilmektedir.

Köyümüzde de gençler bir araya gelerek büyüklerimizden gördükleri duyduklarý geleneklerimizi yerine getirmek, eðlenmek, gezmek ve hatta küçükte olsa toplumsal dayanýþmayý saðlamak amacýyla yapýlan eðlencelerin tümü kýþ yarýsý eðlenceleridir. Köyümüzde kýþ yarýsý kutlamalarý yakýn tarihe kadar çok iyi bir þekilde organize edilip geniþ kapsamlý kutlamalar organize edilmiþtir. Bu kutlamalar bir nevi tiyatro gösterisi gibi fakat salonda deðil de tamamen köy içersinde ve halka açýk bir þekilde belli bir oyun belirlemeksizin o anda oluþan konuya göre yapýlan bir sunu þeklidir. Köylüler toplanýr özelliklede iþin tamamen organizasyonunu yapacak olan gençlerden bir gurup tüm köyü dolaþarak kýþ yarý yapýlacaðý günü bildirir. Bir gurup davulcu, zurnacý temin eder baþka bir gurup ise þenliklerde oyuncularýn giyecekleri kýyafetlerini temin ederler.

Kýþ yarý þenliklerinde görev alacak olanlar sabah erkenden büyük bir köy odasýnda toplanýrlar. Görevler olarak beþ altý kýz, iki koca, üç Arap, bir deve, bir deveci ve iki it oluþturulur. Bunlara bir hak toplayýcýsý heybe omzunda ve yardýmcýsý eklenir. Bu ekip davul zurna eþliðinde odadan çýkarlar. Ýtin anlamý hayvancýlýkla geçindiklerini iþareti ve güvenlik içindir. Araplar güvenlik için öncü ve ekibin koruyucularýdýr. Kocalardan yaþlýsý aþiretin yani göçerin büyüðüdür, ikinci koca organizatördür ve yardýmcýdýr. Deve göçerliði, deveci döþünde bayraðý ile kim olduklarýný ve göðsünde bayraða saygýyý temsil eder. Kýzlar erkek olup temsilen genç kýz elbiseleri giyerler. Kocalar þalvar, aba, potin, iþlik, baston ve kafalarýna kalpak yerine içi oyulmuþ kabak geçirirler. Araplar þalvar, palto, kefiye, palaska, býçak, sopa kullanýrlar ve yüzlerini boyarlar. Ýtler koyun veya keçi derisi sýrtýna giyer ve elinde iðne veya çöðür bulunur. Deve, deveye benzer temsili yapýlmaktadýr, deveci sakallý þapkalý ve döþünde bayrak asýlýdýr.

Önce köy meydanýnda davul zurna eþliðinde halaylar çekip oyun oynarlar. Ondan sonra köyün bir tarafýndan baþlayarak halayla birlikte köyü dolaþýrlar. Dolaþma sýrasýnda hakçýlar tek tek evleri dolaþarak kýþ yarý için hakkuldak toplarlar. Toplayýcýlar kim az kim çok verirse versin Allah kabul etsin der. Hakkullah veren ailenin gençleri guruba katýlýr yaþlýlar ise köy meydanýna giderler. Köy sokaklarýnda dolaþýrken göçer ekibine gençler saldýrýrlar, genellikle gelinleri kaçýrmalar olur. Araplar ve itler dikkatli olup gençleri gelinlerden uzak tutmaya ve güvenliði saðlamaya çalýþýrlar. Köyde mevcut un, bulgur, buðday, yað, odun, para ne verirlerse köylülerin verdiði tüm yiyecekler bir araya toplanarak harman edilir. Fazlasý satýlýr. Göçer aile köy meydanýnda bir orta oyunu oynarlar. Bir gelini anlaþmalý olarak köylüler kaçýrýr. Araplar gelini ararlar ve bulunca yaþlý kocanýn huzuruna getirirler. Geline; cezan çok büyük niçin Allah'ýn emri dururken gizlice kaçma yolunu seçtin der. Yaþlý kocaya köylüler rica ederler, kýzýn affýný dilerler. Ýsterse kýzý kaçýran genç için evlenme teklif edip Allah'ýn emri ile kýzý isterler. Satýlan ürünlerin parasýyla ve baðýþlanan parayla küçükbaþ/büyükbaþ hayvan satýn alýnýr ve akþam hayvanlar kesilerek kelle paçasý, ciðeri, böbreði, derisi açýk artýrmayla satýlýr. Akþam yemek piþirecekler ve yapýlacak yemekler belirlenir. Genellikle etli pilav ve kýzartma yapýlýr. Ýkinci gün sabah erkenden kalkýlarak yapýlacak yemekler için ateþler yakýlýr kazanlar dizilir ve öðlene kadar yemekler hazýr olur. Yemek duasý okunur ve her kiþiye bir kelgür vermek suretiyle yemek tüm köylüye eþit olarak daðýtýlýr. Misafirlere hangi ailede ise o aile mevcudu gibi yemek verilir. Böylece kýþ yarý þenliði tamamlanmýþ olur. Hakkullah: Toplanacak veya hanelerin verdiði her þey, Hak için verilen Kelgür : Kevgir, Kazandan yemeði daðýtmak için kullanýlan çok büyük kepçe

Kaynak , Hazýrlayan ve Derleyen:
Muharrem KARAKUÞ
Mehmet ARI